روش شناسی در اسلام

info

این محصول به صورت فایل می باشد و پس از پرداخت موفق توسط شما بلافاصله قابلیت دانلود دارد.
لینک دانلود محصول هم به نشانی ایمیل شما ارسال می گردد و نیز در صفحه حساب شخصی شما ذخیره می گردد. (حجم فایل: 617 KB)

روش شناسی در اسلام

  • اصلی
  • تعداد صفحات: 60
  • نوع فونت: نازنین 14
  • فرمت پروژه: ورد 2003
  • زبان: فارسی
  • تاریخ بارگذاری: 9/4/92

روش شناسی در اسلام

 

چکیده :
 
آیا اسلام روشی جهت سامان بخش زندگی اقتصادی بشر آورده است، آنچنان که سرمایه داری، «آزادی اقتصادی» را اساس روش خود برای تنظیم زندگی اقتصادی به گونه ای گسترده عرضه می نماید؟ منظور از روش اقتصادی، ایجاد سیستمی است که زندگی اقتصادی را همساز عدالت اجتماعی سامان بخشد. آن گاه که ما از روش اقتصادی اسلام پرسش می کنیم، خواست ما این است که آیا اسلام روشی جهت سامان بخش زندگی اقتصادی بشر آورده است، آنچنان که سرمایه داری، «آزادی اقتصادی» را اساس روش خود برای تنظیم زندگی اقتصادی به گونه ای گسترده عرضه می نماید؟
 
سایر عناوین موجود
 
مقدمه :5
روش شناسی اقتصادی در اسلام :6
آیا اسلام برنامه اقتصادی دارد؟6
روش شناسی اقتصاد اسلامی :7
اقتصاد اسلامی آنچنان که می شناسیم8
مهمترین مانع :9
همه سویی شریعت و کلیت آن10
اینک برای نمونه به بعضی از نصوص اشاره می کنیم:10
روش اقتصادی اسلام نیازمند به قالب گیری است11
اخلاقی بودن اقتصاد اسلامی12
روش شناسی اسلامی نفاق در حاکمیت :16
منافقان در مسند حاکمیت و حکومت18
بهره گیری از قدرت نرم19
تنوع روش های تربیتی در اسلام :22
۱) تلفیق علم و عمل22
۲) توأم ساختن ایمان و عمل23
سیره پیامبران و پیشوایان23
۳) تربیت عملی24
۴) روش عقلانی در تربیت اسلامی24
۵) امر به معروف24
۶) جهاد یک روش قاطع تربیتی25
۷) پاداش و تنبیه25
۸) توبه26
۹) پند و اندرز27
روش شناسی استنباط نظام اقتصادی در اسلام :27
بیان مفاهیم28
ژوزف لاژوژی نظام اقتصادی را چنین تعریف می کند:28
مفاهیم ارزشی و اخلاقی در نظام اقتصادی اسلام32
مبانی مکتبی قضایای کلی دارای ویژگیهای زیر است:32
روشهای استنباط و بیرون آوردن نظام اقتصادی اسلام33
۱) روش امضا:36
نقدوبررسی این دیدگاه:37
معیارهای شرعی پیوندهای اقتصادی47
یادآوری:53
الگوهای اقتصادی53
روش دستیابی به الگوهای اقتصاد اسلامی56
 
نتیجه گیری :
 برای آن که بتوان الگوهای اقتصادی اثباتی را به شرع نسبت داد, باید در کشف معیارهای فقهی کلی و جزیی, رفتارهای اقتصادی پیش گفته و اجرای آنها دقت فراوان کرد. اگر فرض کنیم تمام معیارهای فقهی کلی و جزیی رفتارهای اقتصادی شرکت کنندگان در عرصه اقتصاد و همچنین اجرای آنها, به طور دقیق, برابر با شریعت اسلام باشد, آن گاه رفتارهای نهادینه شده در جامعه (الگوهای اقتصادی اثباتی) به یقین نیز, برابر با شریعت اسلام و به سوی هدفهای نظام اقتصادی اسلام خواهد بود و با کشف الگوهای اقتصادی اثباتی, می توان گفت الگوهای اقتصادی نظام اقتصادی اسلامی کشف شده است.
با پذیرش این تحلیل, می توان گفت:
نخست آن که, هیچ گونه نیازی به استنباط و بیرون آوردن الگوهای اقتصادی مورد قبول شریعت, از منابع استنباط فقهی نیست. دو دیگر, با توجه به این که برای دستیابی هر الگوی اقتصادی, نیاز به انگیزه رفتار اقتصادی, حد و مرزهای رفتاری فردی و نهادی, و قاعده های رفتاری است, دور به نظر می رسد که بتوان همه این امور را از منابع اسلامی, برای هر الگوی اقتصادی به گونه ای دریافت کرد که با خاطرجمعی و آرامش خاطر بستگی آن را به شریعت اسلامی پذیرفت و این بستگی و نسبت داشتن, از نگاه مبانی معرفت شناسی فقه و اصول اسلامی درست باشد.
سه دیگر, ممکن نبودن دریافت همه الگوهای اقتصادی از منابع اسلامی, کاستی شریعت اسلام برشمرده نمی شود; زیرا چنانکه گذشت, بر هر مکتب و مرامی, بشری (اومانیستی) و یا الهی (خدامحوری) لازم است معیارها و احکام گونه گون پیوندها و رفتارهای اقتصادی را بیان کند و با گزین کردن معیارها و احکام پیوندها و رفتارهای مورد قبول, و اجرا و به حقیقت پیوستن آن رفتارها و پیوندها در جهان خارج, الگوهای پیوندها و رفتارها در خارج به حقیقت می پیوندند. میزان هرچه بهتر و بیش تر به حقیقت پیوستن الگوهای خوشایند در خارج, بستگی دارد به این که شرکت کنندگان در آن نظام اقتصادی, چه مقدار به معیارها و احکام رفتارها و پیوندها, پای بند باشند.
البته اگر بتوان از معیارهای حقوقی کلی و جزیی رفتارهای اقتصادی و از مبانی اعتقادی و ارزشی هر نظامِ اقتصادی الگوهای اقتصادی را استنباط کرد و بیرون آورد, امری پسندیده است و زمانی می توان آن را به شریعت اسلامی نسبت داد که یقین برای ما حاصل شود که شارع خواهان چنین الگوهای اقتصادی در جامعه است, چون همان گونه که گذشت, بر شارع لازم است احکام شرعیِ تمام رفتارها و پیوندهای اقتصادی را بیان کند و بر شارع لازم نیست افزون بر آنها, رفتارها, و پیوندهای اقتصادی, انگیزه, حد و مرزها و قاعده های تمام رفتارهای اقتصادی را نیز بیان کند و ما دلیلی نداریم که اگر یقین به بستگی الگوهای اقتصادی به شرع نداشته باشیم, ظن به بستگی آنها نیز حجت باشد. هرچند احکام ظنی رفتارها و پیوندهای اقتصادی, ممکن است حجت باشد; اما دلیلی بر حجت بودن لوازم آنها در صورتی که یقین حاصل نشود, نداریم. دلیل بر آن که اگر یقین حاصل شود, حجت است, حجت و دلیل بودن ذاتی یقین است.
اگر با شرطهایی که یادآور شدیم (از راه قطع و یقین) به الگوهای اقتصادی دست یابیم و این الگوها با الگوهای اقتصادی اثباتی (به دست آمده از واقع خارجی) ناسازگار باشند, کدام را باید برتری داد؟
به نظر می رسد, در این صورت, به جهت آن که قطع به بستگی الگوی اقتصادی دستوری به اسلام داریم, باید آن را بر الگوی اقتصادی اثباتی برتری داد, مگر آن که همین ناسازگاری سبب زوال قطع شود, آن گاه هیچ دلیلی بر برتری الگوی اقتصادی دستوری وجود ندارد; بلکه در این صورت, به دلیل پیش گفته, نمی توان آن را وابسته به اسلام دانست. روش آزمون الگوهای اقتصاد اسلامی
با استناد به جُستارهای پیشین, چنین می توان گفت: الگوهای اقتصادی مورد آزمون در اقتصاد اسلامی, به دو دسته درخور تقسیم هستند که تفسیر نتیجه ها و دستاوردهای آزمون هریک با دیگری فرق دارد:
۱) الگوهای اقتصادی اثباتی: بیان گذشته ما نشان می دهد که: بیش تر الگوهای اقتصادی که در اقتصاد اسلامی از آنها بحث می شود, از نوع الگوهای اقتصادی اثباتی هستند. یعنی این الگوها, باید با واقعیت آزمون شوند, چون رفتارهای اقتصادی نهادینه شده واقعی آزمون می شوند. اگر آزمون, الگو را رد نکرد, دانسته می شود که تحلیل ها و الگو صحیح است و اگر آزمون ما الگوی اقتصادی را تأیید نکرد, روشن می شود که الگو نادرست است و باید آن را اصلاح, بازسازی و کامل کرد.
۲) الگوهای اقتصادی دستوری: در آزمون این الگوها, اگر آزمون تجربی این الگوها را رد نکرد, این امر می تواند تأیید تجربی به شمار آید. در صورتی که آزمون تجربی, الگو را رد کند, چنین نتیجه ای به گونه ذیل تفسیر می شود:
ممکن است دریافت و استنباط ما از منابع درباره الگوی رفتاری, نادرست باشد; از این روی باید بازنگری در منابع روش استنباط صورت پذیرد. اگر در منابع و روش استنباط, همان الگوی قبلی تأیید شد, در این صورت, باید مردم جامعه را ارشاد کرد,تا براساس الگوی پسندیده و خوشایند اسلام رفتار کنند و اگر آن الگو تأیید نشد, در صورتی که به الگوی دستوری جدیدی یقین پیدا کنیم, این الگو را در آن باب جایگزین الگوی قبلی می کنیم و اگر به الگوی جدیدی یقین حاصل نشد, به ناچار در آن باب, الگوی اثباتی, الگوی پسندیده و خوشایند خواهد بود.
 
منابع و ماخذ :
 1. نظامهای اقتصادی, ژوزف لاژوژی, ترجمه شجاع الدین ضیائیان/۱, دانشگاه تهران.
۲. نظام اقتصادی اسلام, حسن سبحانی/۴۵, مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی, ۱۳۷۳.
۳. نظامهای اقتصادی, حسین نمازی/۱۲, انتشارات دانشگاه شهید بهشتی, تهران ۱۳۷۴.
۴. اقتصاد سیاسی, رمون باز, ترجمه منوچهر فرهنگ, ج۱/۲۰۰, انتشارات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.
۵. ساختار کلان نظام اقتصادی اسلام, سید حسین معزی/۱۸, پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
۶. ماهیت و ساختار اقتصاد اسلامی, احمدعلی یوسفی/۲۲۲, مقاله شمایی از نظام اقتصادی اسلام, عباس میرآخور, پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
۷. حوارات القرن الجدید, الاقتصاد الاسلامی علم, او وهم/۹۴.
۸. ساختار کلان نظام اقتصادی اسلام, سید حسین میرمعزی/۲۱.
۹. پوزیتیویستها, بر این باورند که تنها به واقع نظر دارند و منکر هر نوع رابطه ای منطقی بین واقع و ارزشها و باورها هستند; اما می توان ثابت کرد که آنان هم ناخواسته در دیدگاه های اقتصادی خود چنین اموری را دخیل می دانند; هرچند این تحقیق در صدد اثبات یا رد آن نیست و در جای خود, باید مورد بررسی قرار گیرد.
۱۰. الاصول العامه للفقه المقارن, محمدتقی حکیم, دارالاندلس, بیروت; الاجتهاد فی الشریعهٔ بین السنهٔ والشیعه, محمدحسین کاشف الغطاء; تقریرات مرحوم نائینی, سید ابوالقاسم خوئی, العرفان, صیدا ۱۳۴۸; تذکرهٔ فی الاصول, شیخ مفید, ایران, ۱۳۲۲.
۱۱. فصلنامه فقه اهل بیت, شماره مسائل مستحدثه, ناصر مکارم شیرازی/۳۶ـ۶۱; فصلنامه فقه (کاوشی نو در فقه) شماره ۲۳, موضوع شناسی در سیری تاریخی از نگاه های ابتدایی, تا نظریه های کاربردی, احمد مبلغی/۱۰ـ۳۹; فصلنامه نقدونظر, شماره ۵; شماره۶, تبیین اجتهاد و جایگاه موضوع شناسی در آن, سید محسن موسوی گرگانی/۲۷۸ـ۲۹۶.
۱۲. ماهیت و ساختار اقتصاد اسلامی/۲۹۱.
۱۳. اقتصادنا, سید محمدباقر صدر/۳۶۹ـ۳۷۲; ماهیت و ساختار اقتصاد اسلامی/۴۴ـ۴۷, ۷۶ـ ۷۸.
۱۴. اقتصادنا/۳۶۹ـ۴۰۶.
۱۵. همان/۳۸۰ـ۳۸۲.
۱۶. دروس فی علم الاصول, سید محمدباقر صدر, الحلقهٔ الثانیه/۱۳.
۱۷. المدرسهٔ الاسلامیه, سید محمدباقر صدر/۱۸۳ـ۱۸۷; فصلنامه پژوهشی, شماره۱۱و۱۲, مقاله: روش کشف نظام اقتصادی اسلام/۹۳ـ ۹۵, انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).

نظرات کاربران درباره روش شناسی در اسلام

نظری در مورد این محصول توسط کاربران ارسال نگردیده است.
اولین نفری باشید که در مورد روش شناسی در اسلام نظر می دهد.

ارسال نظر درباره روش شناسی در اسلام

لطفا توجه داشته باشید که ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
 
کد امنیتی *
captcha
قیمت: 100,000 ریال
کد محصول 370004